یین و یانگ در روانشناسی
روانشناسی مثبت وجودی: دانشی تازه که ریشه در خرد کهن یین و یانگ دارد
یین و یانگ فلسفهای چینی است که نشان میدهد نیروهای مخالف و در عین حال به هم پیوسته، همواره با یکدیگر در ارتباط هستند. این دوگانگی که معمولاً به شکل یک دایره سیاه و سفید نشان داده میشود، بخش مهمی از فرهنگ، دانش، پزشکی و معنویت چین به شمار میرود.
یین و یانگ نه تنها بر زندگی و تندرستی مردم اثر میگذارند، بلکه میتوانند روشی سودمند برای نگرش به تعادل در سلامت روان نیز باشند.
در این نوشتار، میخواهیم ببینیم که چطور مفهوم یین و یانگ میتواند برای سلامت روان به کار آید و چگونه درک این اندیشههای دیرینه میتواند به شما در رسیدن به آرامش و تعادل در زندگی کمک کند.
یین و یانگ چیست؟
این دو نیرو در کنار هم معنا پیدا میکنند و در همه چیزهای جهان دیده میشوند. گاهی در شرایط خاص، یکی از این نیروها ممکن است قویتر به نظر برسد. اما این تعادل همیشه در حال تغییر است و بستگی به نیازهای هر لحظه دارد.
**یین**: یین به ویژگیهایی مانند انرژی منفی، پذیرندگی و ماهیت زنانه مربوط میشود. این انرژی، نماد زمین و ماه است و اغلب با واژههایی مانند پذیرا، تاریک، خنک، نرم، آرام و درونگرا توصیف میشود.
**یانگ**: یانگ نمایانگر انرژی مثبت، فعال و ماهیت مردانه است. این نیرو، نماد آسمان و خورشید شناخته میشود و با خصوصیاتی مانند پرتحرک، روشن، گرم، سخت، پویا و برونگرا معرفی میگردد.
توصیه میکنیم این مطلب رضایتمندی از تحلیل عنصر وجودی را حتماً بخوانید.
هرچند یین و یانگ در نگاه اول متضاد به نظر میرسند، اما در واقع نیروهای متعادلکنندهای هستند که یکدیگر را کامل میکنند.
مفهوم یین و یانگ که وجود نیروهای متضاد مثبت و منفی را در تمام جنبههای زندگی نشان میدهد، بر سه اصل مهم و مرتبط به هم استوار است:
**اصل تغییر**: جهان همیشه در حال دگرگونی است. این یعنی در هر لحظه، امکان تغییر از حالت یین به یانگ و برعکس وجود دارد.
**اصل تضاد**: این اصل بیان میکند که همه چیز در جهان از اجزای متضاد و جفتشده تشکیل شده است.
**اصل کلنگری**: همه چیز به هم پیوسته است. هیچ پدیدهای به تنهایی وجود ندارد و برای درک هر چیز، باید به ارتباط آن با شبکه بزرگتر انسانها، رویدادها و تجربیات نگاه کرد.
این دو نیرو اگرچه در مقابل هم قرار دارند، اما با هم زندگی میکنند. هر دو به یک اندازه مهم هستند و وجودشان به یکدیگر وابسته است. جریان همیشگی بین یین و یانگ، باعث ایجاد تعادل میشود که میتواند برای افراد، گروههای اجتماعی و فرهنگهای مختلف سودمند باشد. این باورها، نقش مهمی در فلسفههای تائوئیستی دارند.
مقاله مرتبط “یین و یانگ در زن و مرد” را نیز مطالعه نمایید.
رویکردی یکپارچه به روانشناسی و فلسفه های شرقی
در فرهنگ غربی، اغلب نشانههای روانی مانند افسردگی را یک مشکل جداگانه میدانند که باید برطرف شود، و گاهی تمرکز اصلی بر روانشناسی مثبت و شادی است. اما در نگرش شرقی، معمولاً به شرایط زندگی فرد و ارتباط میان ابعاد مختلف وجود او توجه عمیقتری میشود.
رویکرد یکپارچه به درمان به این معناست که روانشناسی بالینی با فلسفه شرقی ترکیب شود و انسان به عنوان یک کل در نظر گرفته شود؛ موجودی که دارای ذهن، بدن و روح است. برای رسیدن به آرامش درونی، باید بین رنج و شادی تعادل برقرار کرد. بنابراین، شادی پایدار تنها زمانی به دست میآید که روانشناسی مثبت شادی و روانشناسی وجودی رنج با هم تلفیق شوند.
روانشناسی غربی مدتها بر اساس نگرشی جداانه به بیماریهای روانی شکل گرفته بود و سلامت روان را معمولاً به معنای نبود بیماری میدانست. اما امروزه بسیاری از روانشناسان و درمانگران، رویکردی مثبتتر را در پیش گرفتهاند که از سنتهای شرقی الهام گرفته است. در این نگاه، سلامتی فراتر از بیمار نبودن تعریف میشود.
نظریه یین و یانگ ریشه در فلسفه باستانی تائوئیسم دارد. این مفهوم در فعالیتهایی مانند یوگا، چیگونگ، ذن، مدیتیشن و فنگشویی نیز دیده میشود. این تمرینها با تنظیم وضعیت ذهنی و روانی به افراد کمک میکنند تا از دورههای سخت زندگی عبور کنند، ارتباط ذهن و بدن را عمیقتر درک کنند و تغییرات درونی ایجاد کنند. این کار میتواند تأثیر چشمگیری در روند بهبود و پیشرفت فرد داشته باشد.
مقاله محاسبه عنصر وجودی آنلاین منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
رویکرد کلنگر در روانشناسی به جای متمرکز شدن بر یک بخش از زندگی فرد، همه عواملی را که بر عملکرد او تأثیر میگذارند، بررسی میکند. این عوامل شامل سلامت جسمی، روابط با دیگران، میزان استرس و تأثیرات فرهنگی میشود.
ایده های شرقی و غربی سلامت روان
درک سلامت روان در فرهنگهای شرقی با نگاه غربیها تفاوت دارد. در غرب، معمولاً بر رشد فردی و رسیدن به بهترین نسخه از خود تأکید میشود. اما در نگاه شرقی، شادی و آرامش درونی بیشتر از راه گذشت و فراتر رفتن از خواستههای شخصی به دست میآید. در این دیدگاه، هدف تنها بهتر کردن خود نیست، بلکه هماهنگ شدن با جامعه و طبیعت اطراف است.
نگرش یین و یانگ نیز بر سلامت روان تأثیرگذار است. کسانی که با این دیدگاه بزرگ شدهاند، معمولاً احساسات و ارزیابیهای منفی و مثبت خود را راحتتر میپذیرند. در مقابل، در فرهنگ غربی، افراد بیشتر تمایل دارند کمبودها یا نارضایتیهای خود را نادیده بگیرند یا کوچک بشمارند.
پژوهشها نشان میدهند که تفکر یین و یانگ میتواند به انعطافپذیری روانی بیشتر منجر شود. برای مثال، در یک مطالعه مشخص شد افرادی که با این نگرش با استرس روبرو میشوند، معمولاً راهکارهای مناسبتری برای مدیریت شرایط انتخاب میکنند.
مقاله مرتبط “یین و یانگ و اسلام” را نیز مطالعه نمایید.
نحوه استفاده از یین و یانگ در زندگی روزمره
یین و یانگ در اصل به معنای تعادل و هماهنگی در جهان است. گاهی یکی از این دو نیرو قویتر به نظر میرسد، اما هر کدام تنها در کنار دیگری معنا پیدا میکنند. اگر این تعادل به هم بخورد، ممکن است آشفتگیهایی در زندگی پدیدار شود. برای اینکه بتوانید از این فلسفه کهن در جهت بهبود سلامت روان و ذهن خود بهره ببرید، میتوانید این راهکارها را امتحان کنید:
1. تعادل پذیرش با عمل
رسیدن به یک تعادل میان پذیرش شرایط و اقدام برای تغییر، میتواند کلید آرامش درونی باشد. از نگاه روانشناسی، وقتی با احساسات منفی خود نجنگیم، در واقع در حال «پذیرش» آنها هستیم. در فلسفه یین و یانگ، پذیرش را میتوان همان یین دانست. پذیرش به این معناست که بفهمیم بعضی چیزها در زندگی هستند که نمیتوان آنها را عوض کرد. اگر خودمان را به خاطر مسائلی که از کنترل ما خارج است سرزنش کنیم، ممکن است دچار احساساتی مانند خشم، نگرانی، ترس یا ناراحتی شویم.
پذیرش به ما کمک میکند تا به جای فکر کردن به آنچه تغییرناپذیر است، بر زندگی در لحظه حال تمرکز کنیم. با این نگرش، کمتر در دام احساساتی مثل اندوه یا اضطراب گرفتار میشویم. با این حال، پذیرش به تنهایی کافی نیست و باید با عمل متعادل شود. عمل یعنی انجام کارهایی که در توان داریم تا شرایط را بهتر کنیم.
برای مثال، به جای نادیده گرفتن احساسات منفی یا فرار از آنها، سعی کنید آنها را بپذیرید. قبول کنید که احساسات لزوماً واقعیت ندارند. وقتی همه احساسات، چه خوب و چه بد، را میپذیرید، درونتان استحکام و آرامش بیشتری پیدا میکنید. همچنین این کار باعث میشود بتوانید احساسات شدید خود را بهتر مدیریت کنید.
یکی از راههای تقویت پذیرش عاطفی، نامگذاری احساسات است. مطالعات نشان داده که وقتی احساسات خود را دقیق شناسایی و نامگذاری میکنیم، از شدت آنها کاسته میشود. این کار به تعادل زندگی کمک کرده و نوسانات احساسی را کاهش میدهد.
بررسیهای فرهنگی نشان میدهد که مردم آمریکای شمالی معمولاً سعی میکنند با کمکردن احساسات منفی، احساسات مثبت را افزایش دهند. در مقابل، مردم فرهنگهای شرق آسیا بیشتر احساسات منفی را میپذیرند تا احساسات مثبت خود را متعادل نگه دارند.
این تمرکز بر پذیرش به جای انکار احساسات منفی، ممکن است دلیل این باشد که افرادی با جهانبینی یین و یانگ، از پیچیدگی عاطفی بیشتری برخوردارند و در عین حال توانایی بهتری برای تنظیم احساسات خود دارند.
با ترکیب پذیرش و عمل، همانند اصل یین و یانگ، میتوانیم اضطراب را کاهش دهیم و همزمان قدمهای مؤثری برای سلامتی و آرامش خود برداریم.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در بستههای تخصصی و پیشرفته پیدا کنید.
2. تعادل تعارض و هارمونی
درگیری و اختلاف نظر بخشی طبیعی از زندگی همه ماست. این وضعیت وقتی پیش میآید که خواستهها، اهداف یا نیازهای شما با دیگران همخوانی ندارد. وقتی با چنین شرایطی روبرو میشوید، بهتر است به دنبال راههایی برای ایجاد تعادل و آرامش باشید. برخی از این راهها عبارتند از:
**فنگ شویی**: فنگ شویی به شما یاد میدهد که چگونه هماهنگی ایجاد کنید و با سازگار شدن با طبیعت، از بروز درگیری با محیط اطراف جلوگیری کنید. هدف فنگ شویی، ساختن فضایی است که انرژیهای مثبت به راحتی در آن جریان داشته باشند و محیطی حامی اهداف و آرزوهای شما باشد. با استفاده از اصول فنگ شویی در خانه یا محل کار، میتوانید تعادل بین انرژیهای یین و یانگ را در فضای زندگی خود برقرار کنید.
**بخشش را تمرین کنید**: بخشیدن دیگران به این معنا نیست که کارهای اشتباه آنها را نادیده بگیرید یا فراموش کنید. بلکه به این معناست که درد ناشی از آن اتفاق را بپذیرید و بتوانید از آن عبور کنید. بخشش یعنی وابستگی عاطفی به چیزی که باعث رنجش شما شده، رها کنید. گاهی این کار شامل بخشیدن دیگران میشود و گاهی نیز باید خودتان را ببخشید.
**همدلی با دیگران**: همدلی یعنی بتوانید احساسات و تجربیات دیگران را درک کنید و دنیا را از نگاه آنها ببینید. افزایش همدلی باعث میشود روابط اجتماعی بهتری داشته باشید و از شدت اختلافات کاسته شود.
**آمادگی برای سازش**: گاهی ممکن است به تمام خواستههای خود برسید، اما در بعضی مواقع، سازش کردن برای حفظ آرامش و احترام متقابل ارزش بیشتری دارد. سعی کنید راههای خلاقانهای برای همکاری پیدا کنید که بدون آسیب زدن به خود یا دیگران، امکان تداوم ارتباط را فراهم کند.
3. خواسته ها و نیازهای خود را متعادل کنید
بسیاری از مردم فکر میکنند که خواستههای شخصی، ریشه اصلی مشکلات روحی و روانی هستند. بر پایه برخی از آموزههای شرقی، کلید داشتن روانی سالم، تنظیم و تعدیل همین تمایلات است. این موضوع به معنای محروم کردن خود از چیزهایی که دوست داریم، نیست. بلکه منظور، برقراری تعادل بین خواستهها و نیازهای زندگی است.
خواسته، چیزی است که زندگی را بهتر و لذتبخشتر میکند، اما نبود آن زندگی را غیرممکن نمیسازد. این خواستهها برای افراد مختلف، متفاوت است. مثلاً خرید وسایل سرگرمی، غذا خوردن در رستوران یا سفر کردن از جمله این خواستهها هستند. اما نیاز، چیزهایی است که برای زنده ماندن و ادامه زندگی ضروری است؛ مانند خوراک، پوشاک، خانه و درمان.
راههای سادهای برای ایجاد این تعادل وجود دارد. یکی از آنها، تمرین شکرگزاری است. وقتی برای چیزهای خوبی که در زندگی دارید سپاسگزار باشید، کمکم یاد میگیرید که به جای تمرکز بر چیزهایی که ندارید، داراییهای خود را ببینید. راه دیگر، توجه به دیگران است. با کمک کردن به صورت داوطلبانه یا شرکت در کارهای گروهی، میتوانید کمتر به خواستههای شخصی خود فکر کنید و بیشتر احساس تعلق به جامعه و مشارکت در کارهای نیک داشته باشید.
4. تعادل استقلال با اتصال
یین و یانگ بر اهمیت ارتباط با دیگران نیز تأکید دارند. نگاه این مفهوم به سلامت روان، شامل برقراری تعادل میان نیازهای شخصی و نیازهای جمعی است. در اینجا، یین نمایانگر خواستههای گروه و اهمیت پیوندهای اجتماعی است و یانگ بر دنبال کردن اهداف و خواستههای فردی تمرکز دارد.
تعریف سلامت روان در فرهنگهای غربی و شرقی، با نگرش متفاوت آنها به مفهوم “خود” مشخص میشود. فرهنگهای فردگرا بر منافع شخصی، استقلال فردی و “آنچه به نفع من است” به عنوان عوامل اصلی شادی و آرامش تأکید دارند. در مقابل، فرهنگهای جمعگرا بر هماهنگی گروهی، همکاری و تصمیمگیری بر پایه “آنچه به نفع همه است” تمرکز میکنند تا آرامش همگان حفظ شود.
رسیدن به تعادل بین یین و یانگ به این معناست که در کنار حفظ روابط خود، استقلال فردیتان را نیز در برابر تأثیرات اجتماعی نگه دارید. برخی از راهکارهایی که میتوانند در ایجاد این تعادل به شما کمک کنند عبارتند از:
**وقت گذرانی تنها:** تنها بودن راهی مناسب برای شناخت بهتر خودتان است. این زمان به شما فرصت میدهد تا یاد بگیرید چطور به خود و تواناییهایتان اعتماد کنید.
**برقراری روابط سالم:** حمایت اطرافیان نقش مهمی در سلامت روان دارد. ایجاد رابطههای سالم با دیگران، از جمله دوستیها و رابطههای عاطفی، به شما کمک میکند با افرادی در ارتباط باشید که از رشد و آرامش شما پشتیبانی میکنند.
**حفظ دلبستگی متقابل:** دوستیها و رابطههای عاشقانهای که بر پایه دلبستگی دوطرفه شکل گرفتهاند، به افراد کمک میکنند تا اهمیت پیوند عاطفی را درک کنند و در عین حال حس استقلال و خوداتکایی قوی داشته باشند.
سخنی از آرین لوتوس
هدف، ایجاد تعادل بین یین و یانگ است تا با حفظ این تعادل، به آرامش و رضایت درونی برسیم. خوشحالی یعنی از شرایط کنونیات راضی باشی و همیشه در پی چیزی بیشتر یا بالاتر نباشی.
به جای دنبال کردن اهدافی که همیشه در حال دور شدن هستند و به دست آوردنشان سخت است، میتوانی با ایجاد تعادل در زندگی، احساس رضایت بیشتری کنی و در عین حال به رشد خود ادامه دهی.
این نگرش به ما یادآوری میکند که تعادل، کلید اصلی زندگی آرام و شاد است. اگر در بخشهای مختلف زندگیات تعادل بیشتری ایجاد کنی، راهی پایدار برای پیشرفت پیدا خواهی کرد.
اگر میخواهی در زندگیات به نتایج بهتری برسی و به رشد فردی با کمک مفاهیم کهنی مانند یین و یانگ و فنگشویی علاقهداری، میتوانی در یک جلسه مشاوره فنگشویی با تمرکز بر توسعه فردی شرکت کنی.
