معنی ضرب المثل ” دستش نمک نداره “

این ضربالمثل در مورد افرادی به کار میرود که در کمک کردن به دیگران یا بخشش، بسیار کممایه و بیمیل هستند. وقتی میگوییم “فلانی دستش نمک ندارد”، یعنی او شخصی است که در برخورد با دیگران سخاوت و بزرگواری نشان نمیدهد و در موقعیتهایی که باید یاری کند یا هدیه دهد، بسیار کمگذر یا خسیس است.
نمک در فرهنگ ما نماد ارزش و برکت است. این مثل اشاره به کسی دارد که گشادهدستی ندارد و از او کمکی انتظار نمیرود. معمولاً این عبارت را برای کسانی به کار میبرند که در میهمانی یا در روابطشان کماحساس و کممایه برخورد میکنند.
به بیان دیگر، “دستش نمک ندارد” کنایه از این است که فرد نمیتواند یا نمیخواهد برای دیگران کاری انجام دهد و دستش در کمک کردن بسته است.

در این نوشته، میخواهیم با هم معنی و مفهوم اصلی این ضربالمثل کهن ایرانی را بررسی کنیم. در ادامه با آرین لوتوس همراه باشید.
معنی دستش نمک نداره یعنی چه؟
1- یعنی وقتی به دیگران محبت میکنی، در عوض نتیجهی بد میگیری!
2- این اصطلاح را برای کسانی به کار میبرند که با دل مهربانی دارند و به همه محبت میکنند، اما دیگران یا نادیدهشان میگیرند یا با بدی جوابشان را میدهند.
3- “نمک” در اینجا یک مثال است. یعنی کسی به دیگران خوبی میکند، اما آنها منتظر چیز خاصی هستند یا توقع کار بیشتری از او دارند. اگر آن توقع برآورده نشود، انگار تمام محبتهای قبلی هم فراموش میشود.
4- نمک در گذشته اهمیت زیادی داشت. برای بدن لازم بود و فواید زیادی داشت. یک داستان قدیمی میگوید: مسافران وقتی به شهر دیگری سفر میکردند، نمک شهر خود را هم برای میزبان میآوردند. اگر کسی نمک همراه خود نمیآورد، میگفتند: “دستش نمک ندارد”، حتی اگر هدایای دیگری میآورد. در واقع نمک نماد خوبی و محبت بود و نداشتن آن یعنی کاری نکردن!
حالا چه این داستان واقعی باشد چه نه، این ضربالمثل برای کسی به کار میرود که خوبیهایش دیده نمیشود و دیگران فقط به چیزی که نداده توجه میکنند. انگار میگویند: “ای کاش این دستی که نمک ندارد، شکسته بود!”
پیشنهاد: ضربالمثلهای بیشتری بخوانید
بیشتر بخوانید: ضربالمثل با دست
اختصاصی-آرین لوتوس




























